Türkiye’de Gazete nasıl çıkartılır

GAZETE ÇIKARTMAK
GAZETE ÇIKARTMAK

Gazete çıkarmak, medya sektörüne girmeyi düşünen, medya sektöründen para kazanmak isteyenlerin en çok ilgi duyduğu konulardan biri.Biz “İstanbul Gazetem olarak genç arkadaşlarımızın bu konuda önünü açacak bilgileri paylaşıyoruz. Kağıt gazeteler  etkili bir prestij aracı olarak önemini koruyor.

Bir çok insan sizler bu sektöre girmeyin diye 10 bin – 15 bin gibi aylık bütçe ile uçuk rakamlar söyleyecektir. Amaç bu pastadan sizler yemeyin. Yerel basın için “Sarı Basın Kartı” na ihtiyacınız yoktur. Almak zorunda da değilsiniz .Elbette ilerleyen günlerde bu konuyu sizlere paylaşırız. .

Bir gazete nasıl çıkarılır? Gazete çıkarırken nelere dikkat edilmeli?

Öncelikle ne tür bir gazete çıkaracaklarını netleştirmeniz gerekir. Hitap edeceğiniz çevre çok önemlidir.

Gazete yerel mi( Sarıyer Mahşer sadece bulunduğunuz ilçeye hitap edersiniz), genel mi(İstanbul Gazetem bulunduğunuz il geneline hitap edersiniz), bölgesel mi yoksa ulusal mı olacak? Bu, son derece önemli bir nokta. Hedef kitle mutlaka belirlenmeli.

Bunuh yanı sıra gazetenin yayımlanma periyodu da önem taşıyor. Günlük mü, haftalık mı, aylık mı?

Yerel gazetelerin birçoğu haftalık çıkıyor. Günlük gazete çıkarmak güçlü bir finans yapısı gerektiriyor.

Gazetenin ismi de önemli. Çarpıcı, akılda kalıcı ve marka olmaya müsait bir isim bulmak lazım. Taklit isimlerden uzak durmakta fayda var.

Gazetenin yönetim yeri ve hangi matbaada basılacağı Cumhuriyet Başsavcılığına gazete çıkarmak için verilen beyannamede yer alacak.(BU ÖNEMLİ, YOKSA CEZA YERSİNİZ)

Gazetenin siyah-beyaz mı yoksa renkli mi basılacağı da önemli bir nokta. Günümüzde genelde finans gücü yok yeterli olmayan yerel gazeteler siyah-beyaz basılıyor. Gazetelerin çoğu renkli basılıyor. Renkli baskı, gazetenin baskı maliyetlerini artıracağı için yerel gazeteler tarafından pek tercih edilmiyor. İlk etapta siyah-beyaz baskı ile başlanıp sonra renkli baskıya geçilebilir.

Bunların yanında gazetenin kaç sayfa çıkacağını da netleştirmek lazım. Genelde yerel gazeteler 8 ya da 12 sayfa çıkıyor. Bunun fazla sayı olması sizi kaliteli göstermez .Reklam dergisi olursunuz. okuyucu kaybedersiniz.Sayfa sayısı gazetenin yayımlanma periyoduna, içeriğine, finans gücüne ve baskı sayısına göre de değişiklik gösterebilir.

Gazetenin baskı sayısı (tiraj) da önemli. İlk etaplarda çok yüksek adetlerde basmaya gerek yok. Gazetenin önünü görmek için çok yüksek baskı sayılarından kaçınmak lazım.(Genellikle 1000 adet baskı ile başlanır)

Gazetenin boyutlarını da dikkate almakta fayda var. Gazete klasik boyutta mı olacak yoksa tabloid mi? Türkiye’de genelde standart gazete ölçüleri tercih ediliyor. Tabloid gazete denemeleri başarısız oldu. Türk halkı tabloid gazeteyi sevmiyor. Tabloid gazeteler Avrupa’da çok yaygın.Fakat bizim halkımız tam boy olmazsa gazete gözüyle size bakmaz .

Gazetenin dağıtımı ve satışı ile ilgili konular da netleştirilmeli. Bayi satışı olacak mı? Abonelik ile satış mı yapılacak? Dağıtım personeli olacak mı? Nerelerde satılacak, Nerelere dağıtılacak?

Gazetenin isim hakları, web sitesi için alan adı, sosyal medya hesapları, marka tescili, vergi kaydı, şirket kurulumu, Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname verilmesi ve gereken izinlerin alınması gerekiyor.

Gazete çıkarmak için beyanname verme işlemleri

Bir süreli yayının çıkarılabilmesi için bir yayın sahibinin, bir sorumlu yazı işleri müdürünün bulunması ve kanuna uygun bir şekilde Cumhuriyet Başsavcılığına bildirimde bulunulması gerekiyor. Bu bildirimle birlikte süreli yayın çıkarılması için engeller de kalkmış olacak.

Her süreli yayının bir yayın sahibi bulunuyor. Gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşları süreli yayın sahibi olabiliyor. Süreli yayın sahibinin onsekiz yaşından küçük veya kısıtlı olması halinde kanunî temsilcisi, tüzel kişi olması halinde ise tüzel kişi temsilcisi olarak “sorumlu yazı işleri müdürü olma şartları” aranıyor.

Her süreli yayının bir sorumlu müdürü var. Sorumlu müdür, birden fazla ise her birinin sorumlu olduğu bölüm belirtiliyor.

Sorumlu müdür olabilme şartları şunlar:

Onsekiz yaşını bitirmiş olmak,

Türkiye’de yerleşim yeri sahibi olmak ve devamlı oturmak,

En az ortaöğretim veya dengi bir eğitim kurumundan mezun olmak,

Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak,

Yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olmamak,

Türk vatandaşı olmayanlar için karşılıklılık koşulu (hangi ülke vatandaşı ise, o ülkede Türk vatandaşlarının sorumlu müdür olabilmesi koşulu) aranıyor.

Sorumlu müdürün bu görevden ayrılması halinde, yenisi tayin edilinceye kadar sorumluluk yayın sahibine veya temsilcisine ait oluyor.

Süreli yayınların çıkarılması için, kaydedilmek üzere basın kuruluşunun yönetim yerinin bulunduğu yer Cumhuriyet Başsavcılığına bir beyanname verilmesi yeterli oluyor. Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen kayıtlar aleni.

Kayıt için verilen ve yayın sahibi, sahibin küçük veya tüzel kişi olması halinde temsilcisi ile sorumlu müdür tarafından imzalanan beyannamede yayının adı ve içeriği, hangi aralıklarla yayımlanacağı, yönetim yeri, sahibinin, varsa temsilcisinin, sorumlu müdürün ad ve adresleri ile yayının türü gösteriliyor.

Genellikle savcılıklarda işlemlerin daha kolay yapılabilmesi için matbu boş beyannameler bulundurulmakta ve bu beyannamelerde kanunda hangi koşulların arandığı belirtilmekte ve bunlar yayın sahiplerince kolaylıkla doldurulabiliyor.

Beyannameye, sorumlu müdür ve yayın sahibinin gerekli şartları taşıdığını gösteren belgeler ile yayın sahibi tüzel kişi ise tüzüğünün veya ana sözleşmesinin veya vakıf senedinin bir sureti eklenecek.

Buna göre beyannameye sorumlu müdür açısından vatandaşlığı ve yaşı gösterir belge olarak onaylı nüfus kayıt belgesi veya nüfus cüzdanı sureti veya yabancılar için pasaport sureti, yerleşim yeri açsından ikametgah ilmühaberi, kanunda belirtilen suçları işlememiş olma durumunun belgelenmesi açsından adli sicil kaydı (sabıka kaydı), öğrenim durumunu göstermek için diploma veya bunun yerinegeçecek belge eklenmesi istenebilecek.

Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından beyanname ve eklerinin teslim edildiğini gösteren bir alındı belgesi veriliyor. Beyanname içeriğinde meydana gelen her değişiklik gerekli belgelerle birlikte yeni bir beyanname ile bildiriliyor. Bu beyannamenin verilmesi ile birlikte artık süreli yayın çıkarılabilir.

Eğer kuruluş için verilen beyannamede bir eksiklik varsa bu beyannamenin verilmesinden itibaren iki hafta içinde eksikliğin giderilmesini veya gerçeğe aykırı bilgilerin düzeltilmesini Cumhuriyet Başsavcılığı, yayın sahibinden istiyor.

Bu istemin kanuni süre içinde yerine getirilmemesi halinde, Cumhuriyet Başsavcılığı yayımın durdurulmasını asliye ceza mahkemesinden talep edebiliyor. Mahkeme en geç iki hafta içinde karar veriyor.

Her basılmış eserde, basıldığı yer ve tarih, basımcının ve varsa yayımcının adları, varsa ticari unvanları ve işyeri adresleri gibi bilgilerin gösterilmesi gerekiyor. Haber ajansı yayınları hariç her türlü süreli yayında, ayrıca yönetim yeri, sahibinin, varsa temsilcisinin, sorumlu müdürün adları ve yayının türü gösteriliyor.

Süreli yayın sahibinin beyanname verdiği tarihten itibaren bir sene içinde süreli yayın yayımlanmıyor veya yayımlandıktan sonra yayıma üç yıl müddetle ara verilirse beyanname hükümsüz kalıyor ve sağladığı hak ortadan kalkıyor.

Gazete çıkarmak, zor bir şey değil. Önemli olan gazetenin okunması, gündem oluşturabilmesi, reklam ve ilan alabilmesi. Günümüzde gazete ile büyük paralar kazanmak için ciddi anlamda çalışmak gerekiyor. Çünkü online haber
cilik de yükselişte. Büyük kağıt gazeteler haricindeki diğer gazeteler çok fazla reklam alamıyor.

Şartları yerine getirenler Basın İlan Kurumu’ndan gelen ilanları yayınlayarak gelir elde ediyor. Gazetelerin en önemli problemi reklam ve ilan alamama. Reklam ve ilan alamayan gazetenin yayın hayatına devam etmesi, atılım yapması, nitelikli personel istihdam etmesi zor. Çoğu gazetenin kopyala-yapıştır tekniği ile ayakta durduğu bilinen bir gerçek. Çünkü çoğundan gerçek anlamda gazetecilik deneyimine sahip personel bulunmuyor.

Gazete çıkarmak isteyenlerin bu işe girişmeden önce iyice düşünmesinde fayda var. Bir gazeteyi idare etmek sanıldığı kadar kolay bir iş değil. Güçlü bir finans yapısına ve yöneticilik yeteneklerine ihtiyaç var. Kuruluş ve gelişme aşamasında bunlar şart.

Yeni meslektaşlarımıza başarılar dileriz. Yolunuz açık olsun .

 

 

 

Bir cevap yazın