Dünya o liderden korkuyor,Dolar düştü

 
 
DÜNYA O LİDERDEN KORKUYOR….
 
Başlık sizi korkutmasın .Her zaman savaşan ,öldüren,ezen liderlerden korkulmaz .Bazen iyi ,güçlü,kararlı liderlerden de korkulur .Özellikle ikinci ve üçüncü dünya ülkeleri yönetiminin zordur dayanma gücü .Türkiye bunu en çok yaşayan ülkelerden biriydi.Fakat bu sefer böyle olmadı .Her kriz zamanı bavul dolusu para ile dolar alan zenginler bu krizde oturdu ve bekledi .Bunun en büyük nedeni Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip ERDOĞAN ‘ın kriz açıklaması oldu .” Kimse dolara hücum etmesin” …İşte bu sözün ne anlama geldiğini bilen zenginler oturdu ve diğer vatandaşlar gibi sadece bekledi .Ve sabah dolar beklenenin aksine düşüşe geçti .İşte bu Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanın gücünü tüm Dünya ülkelerinin kabul etmesi demekti .Türkiye krizlerii bir hatırlayalım .
 
TÜRKİYE’DE DOLAR KRİZLERİ
 
1954 KRİZİ
 
Savaş sonrasında içe dönük ekonomik politikalar gevşetildi ve tüm sosyal grupların reel gelir düzeyi yükseldi. Dış sermayeye açılma ve serbest piyasa
ekonomisine geçiş dönemi 1950-1954 yıllarında başladı.
20.HÜKÜMET
1951 – 1954
ADNAN MENDERES
 
 
1958 KRİZİ
 
1950’li yıllarda uygulanan dışarıdan sermaye ithaline ayarlanmış serbestleşme programı 1958 krizini hazırladı. 1958’e gelindiğinde Türkiye’nin günü
gelmiş 256 milyon dolar tutarında dış borcu ve de kucağında bir “kambiyo krizi” bulunuyordu.
23.HÜKÜMET
1957- 1960
ADNAN MENDERES
 
 
1960 SONRASINDA GELİŞMELER
 
1963 – 1977 arasındaki yıllar, “ithal ikamesi” yoluyla sanayileşmenin altın dönemi oldu. DPT özel sektör tarafından alınan kararlarda önemli bir rol
oynuyordu. Bu dönemde GSMH yılda ortalama yüzde 6,8, imalat sanayi ise yüzde 10’un üzerinde büyüdü.

24.HÜKÜMET
1960 – 1961
CEMAL GÜRSEL
 
 
1969 KRİZİ
 
1969’da Türkiye hafif bir krizle sarsıldı. IMF programı yürürlüğe kondu. 10 Ağustos 1970’de Süleyman Demirel başkanlığında 66.6% oranında Türk parası
devalüe edildi. 1971’de ise darbe yapıldı.
31.HÜKÜMET
1969-1970
SÜLEYMAN DEMİREL
 
 
 
1974 BİRİNCİ PETROL KRİZİ
 
1974 yılında petrol fiyatlarının patlayarak 4 katına çıkması Türkiye ekonomisini olumsuz etkiledi. Aynı yıl Kıbrıs Barış Harekatı ile birlikte batılı ülkelerin üstü örtülü ekonomik ambargosu başladı.
37.HÜKÜMET
1974 – 1974
MUSTAFA BÜLENT ECEVİT
 
1978  DOLAR KRİZİ
 
Türkiye’nin 1970 yılında 1.8 milyar dolar olan borcu , 1977 yılında 10 milyar dolara çıktı. 1978 yılında kısa vadeli borçların toplam borç içindeki payı  yüzde 52’ye ulaştı. 1978’de kriz patladı.
Bu dönemde 21 Eylul 1977 yılında Süleyman Demirel başbakanlığında 10% oranında, 1 Mart 1978 yılında Bülent  Ecevit başbakanlığında 29.9% oranında, 10 Haziran 1979 yılında Bülent Ecevit başbakanlığında 77.7% oranında, 24 Ocak 1980 yılında Süleyman Demirel  başbakanlığında 48.6% oranında TL devalüe edildi.
41.HÜKÜMET
1977- 1978
SÜLEYMAN DEMİREL
 
 
1988-1989 KRİZİ
 
1989’da Türkiye’de stagflasyon yaşandı. Kriz henüz tam atlatılamamış iken Berlin Duvarı yıkıldı. Ardından Irak krizi ve SSCB dağılması geldi. Bu olaylar
dünyada ve Türkiye’de ekonomi politikalarında çok köklü dönüşümler yarattı. “Rekabet” ve “sermayenin küreselleşmesi” “sosyal devleti” tahtından indirdi.
46.HÜKÜMET
1987- 1989
TURGUT ÖZAL
 
1990’LI YILLAR
 
90’lı yıllar Türkiye için mal ve sermaye hareketlerinin her biçimiyle serbestleştiği bir dönem oldu. 1994’te Gümrük Birliği bu anlamda önemli bir kilometre taşı oldu.1994’te yaşanan kriz peşinden 5 Nisan kararları ile alınan bir önlem paketini gündeme getirdi. 1990’lı yıllarda krizler sıklaştı. 1998-1999 ve 2001 kriz yılları oldu. 2001 krizi Türkiye’nin gündemine işsizlik ve istihdamı artırma sorununu da taşıdı.
47.HÜKÜMET
1989-1991
YILDIRIM AKBULUT
 
1994 FİNANSAL KRİZİ
 
Kısa süreli ama çok şiddetli oldu. Kriz 1993 sonlarında başlayıp 1994’te patladı. İçeride zaten üstüste iki yıldır sürmekte olan temel dengesizliklerin üzerine Avrupa para piyasasındaki kargaşanın eklenmesi krizi tetikledi. Cari açık da 1 milyar dolardan 6.4 milyar dolara fırladı. Dış borç stoku 12 milyar dolar artış gösterdi. Kısa vadeli borçlar 18.5 milyar dolara fırlayarak tarihi bir rekor kırdı. Toplam net sermaye çıkışı 4.2 milyar dolara vardı. Faiz hadleri Hazine bonolarında yüzde 400’ü aşarken TEFE yüzde 121, TÜFE yüzde 106’e yani üç haneli rakamlara sıçradı. GSMH’da yüzde 6’ya varan daralma olurken işsizlik yüzde 20’ye vurdu. Krizde yarım milyon kişi işinden atıldı..
50.HÜKÜMET
1993-1995
TANSU ÇİLLER
 
 
1998-1999 KRİZİ
1998’de Asya-Rusya krizi, Türkiye’yi, enflasyonu düşürmek amacıyla harcamaları kıstığı ve istikrar programı uyguladığı sırada yakaladı. Krizi tetikleyen unsur, 6 milyar doları aşan sıcak para çıkışı oldu. Mali kuruluşlar dışında bütün kesimler yüzde 5-6 daralmaya girdi. GSMH’da yüzde 6.4 düşüş oldu. TEFE yüzde 63’e fırladı. Reel faizler yüzde 37’ye ulaşarak rekor kırdı. Dış borç stoku 103 milyar dolara, iç borç stokunun GSMH’ya oranı yüzde 32’ye çıktı. Faizi yüksek, vadesi kısa borç birikimi 1999 sonunda Hazine’yi iç borçları artık döndüremediği noktaya sürükledi. Aralık 1999’da hükümet IMF ile stand-by anlaşması imzaladı.
55.HÜKÜMET
1997-1999
AHMET MESUT YILMAZ
 
 
2001 KRİZİ (BÜYÜK ÇÖKÜŞ)
 
Stand-by anlaşmasının ardından 2000 yılında devreye giren istikrar programı büyük çöküşün baş sorumlusuydu. Türkiye döviz kurunun çapaya bağlanmasıyla çıkmaz sokağa girdi. Cari işlemler açığı giderek büyüdü ve yıl sonunda 9.8 milyar dolara çıkarak tarihi bir rekor kırdı. Dolar çapası nedeniyle toplam kısa vadeli borçlar 28.9 milyar dolara, toplam dış borç stoku 114.3 milyar dolara çıktı. Yabancı bankalar vadesi gelmemiş kredilerini geri çekmeye başlayınca gecelik faizler göklere tırmandı ve Türkiye tarihine “Kara Çarşamba” olarak geçen 22 Kasım 2000’de para krizi patladı. 13 banka ve çok sayıda aracı kurum battı. Kasım kriziyle artan faizler ve ödeme güçlüğe düşen bankaların vadesi dolmayan kredileri geri çağırması, iç pazarın daha da daralması bunda büyük rol oynadı. 19 Şubat’ta Çankaya Köşkü’nde yaşanan Anayasa kitapçığı tartışması krizi patlattı. 3.5 milyar dolarlık net sermaye çıkışıyla döviz fiyatları ve faizler tırmanışa geçti. Kriz öncesi 670 bin TL olan dolar Nisan’da 1 milyon 161 bine tırmandı. IMF programı çökmüştü.
 
57.HÜKÜMET
1999 -2002
MUSTAFA BÜLENT ECEVİT
 

 

 

 

 

 

Bir cevap yazın